تبلیغات
IRAN
اضافه كردن به علاقمندی ها
خانگی سازی
ذخیره صفحه
لینك آر اس اس
درباره ما
امیدوارم خواسته هایتان را برآورده کرده باشم
علی رضا زال پور شانزده ساله
ایمیل1:goal.aftabgardon@yahoo.com
ایمیل2:goal.aftabgardon@mihanmail.ir
ایمیل مدیر وبلاگ
موضوعات مطالب
آرشیو مطالب
نظرسنجی
شما عملکرد این وب لاگ را چگونه ارزیابی می کنید؟




نویسندگان
صفحات اضافی
ابر برچسب ها
آمار و امكانات
آخرین بروزرسانی :
تعداد كل مطالب :
تعداد کل نویسندگان :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازید از وبلاگ :
  

جمال الدین ابو محمد الیاس بن یوسف نظامی
ارسال شده توسط alireza zalpour در ساعت ساعت 23 و 13 دقیقه و 29 ثانیه
روی ادامه مطلب کلیک کنید

جمال الدین ابو محمد الیاس بن یوسف نظامی


خلاصه : جمال الدین ابو محمد الیاس بن یوسف نظامی از شاعران بزرگ زبان فارسی است. نظامی از شاعران سده ششم(614-530) و عصر سلجوقی است كه خمسه او از پر آوازه ترین منظومه های زبان فارسی است. نظامی توانست شعر تمثیلی را در زبان فارسی به حد اعلای تكامل برساند. او در انتخاب الفاظ و كلمات مناسب، ایجاد تركیبات خاص تازه، ابداع و اختراع معانی و مظامین نو و دلپسند در هر مورد، تصویر جزئیات و نیروی تخیل و دقت در وصف، ایجاد مناظر رائع و ریزه كاری در توصیف طبیعت و اشخاص و احوال و بكار بردن تشبیهات و اسعتارات مطبوع و نو، در شمار كسانی است كه بعد از خود نظیری نیافته است.
گروه : علوم انسانی
رشته : زبان و ادبیات فارسی
گرایش : شعر
والدین و انساب : جمال الدین نظامی گنجوی به سال 530 یا 540 هجری در گنجه متولد شد. پدر او، یوسف بوده و مادرش رئیسه نام داشت. برخی اصل او را از عراق، نواحی قم و تفرش می دانند. هر چند كه او از زادگاه خود خشنود نبود، اما تمام عمر خود را در گنجه سپری كرده است.
تحصیلات رسمی و حرفه ای : جمال الدین نظامی گنجوی نیز مانند تمام بزرگان دانش و ادب در زمان جوانی به دانش اندوزی و كسب هنر و كمال اشتغال داشت. او به دلیل كوشش و رنج بسیار در راه فرا گرفتن دانش و ادب به آن مقام و مرتبه عالی در فرهنگ و سخنوری رسیده است. با مروری در آثار نظامی اهتمام بسیار او در كسب دانش های زمان را یم توان مشاهد ه نمود چنانكه آورده است: به بازی نبردم جهان را به سر- كه شغلی دگر بود جز خواب و خور نخفتم شبی شاد بر بستری- كه نگشادم آن شب ز دانش دری چون نظامی در فراگیری علوم رایج رنج می برد و همروزگاران خود را از خود فروتر می یابد. به خود ستایش می پردازد: ز چندین سخنگو سخن یاد دار- سخن را منم در جهان یادگار سخن چون گرفت استقامت به من- قیامت كند تا قیامت به من منم سر و پیر ای باغ سخن- به خدمت میان بسته چون سرو من [ دكتر روشن، محمد، نظامی گنجه ای، ماهنامه كلك، فروردین 1370، شماره 13، ص10 ]
استادان و مربیان : بنابر بعضی اقوال، جمال الدین نظامی گنجوی در طریقت و سیرو سلوك از مریدان اخی فرج زنجانی شمرده می شد.
هم دوره ای ها و همکاران : جمال الدین نظامی گنجوی در زمان حیات خود از دوستی و همارهی افراد زیادی برخوردار بود. وی با اكثر معاصران خود روابط حسنه ای داشت. از جمله شاعران معاصر او، خاقانی و عوفی می باشند. گویند كه نظامی به آنها ارادت خاص داشته و حتی در مرگ خاقانی، مرثیه ای سروده است.
همسر و فرزندان : جمال الدین نظامی گنجوی با زنی كه امیر در بند او را تحفه فرستاده بود، ازدواج كرد، او را عاشقانه دوست می داشت. مثنوی خسرو شیرین را متاثر از دوران خوش زندگی با همسرش می داند كه آفاق نام داشت. كه در جوانی چشم از جهان فرو بست . حاصل این وصلت پسری بنام محمد است. نظامی پس از مرگ آفاق دوبار ازدواج نمود كه علت آن مرگ زود هنگام همسرانش بود. جمال الدین نظامی گنجوی به همسران خود احساسات لطیف و علاقه و محبتی خاص داشت. این امر را می توان در مثنویهای عاشقانه او و مضامین دقیق و خیالات باریك وی یافت. نظامی مرگ شیرین، قهرمان داستان و مظهر یك زن خوب را، كه در آغاز جوانی و بهار زندگی با آنهمه زیبایی و دلبری رخت از جهان كشید و در زیر خاك پنهان شد، شبیه مرگ «‌آفاق» معشوق و محبوب جوانمرگ خود می داند، و چنین می آورد: در این افسانه شرط است اشك راندن - گلابی تلخ بر شیرین فشاندن بحكم آنكه آن كم زندگانی- چو گل بر باد شد روز جوانی سبكرو چون بت قبچاق من بود- گمان افتاد خود كآفاق من بود. همایون پیكری نغز و خردمند- فرستاده بمن دارای دربند.
وقایع میانسالی : در زمان جمال الدین نظامی گنجوی خرافات و اعتقاد به سعد نحس بودن كواكب وجود داشت. چون نظامی خود دارای فكر بلند بوده و در علوم عقلی و نقلی تبحر داشت، برخلاف مردم آن زمان كه عموماً‌معتقد به تأثیر نجوم و سعد و نحس كواكب و ایام هفته و ماه بودند با كمال صراحت و شجاعت عقیده علمی خود را كه مخالف عقاید عمومی آن زمان بود بیان می كند، و می گوید ستارگان نیز خود مخلوق واجب الوجود هستند و هیچگونه تأثیری در سرنوشت و آینده فرزندان آدم ندارند.
زمان و علت فوت : در زمینه تاریخ فوت جمال الدین نظامی گنجوی اختلاف نظر وجود دارد ولی برخی تذكره نویسان با اشاراتی كه در ابیات مثنویهای نظامی بوده، تا حدودی توانسته اند به آن سالها پی ببرند و آنها به اختلاف سالهای 602،604 و 614 را ذكر نموده اند. نظامی در گنجه درگذشت و مدفن وی تا اواسط عهد قاجار باقی بود، بعد از آن رو به ویرانی نهاد تا این كه به وسیله دولت محلی آذربایجان شوروی سابق مرمت شد.
همفکران فرد : جمال الدین نظامی گنجوی به دلیل سبك خاص ادبی كه داشت، مورد توجه بسیاری قرار گرفته اتس. از جمله شاعرانی كه از آثار نظامی تقلید كرده اند عبارتند از: امیر خسرو دهلوی، جامی، هاتفی، قاسمی، وحشی، عرفی، مكتبی، فیضی فیاضی، اشرف مراغی و آذر بیگدلی. خواجوی كرمانی، هلالی جغتایی، مولانا هاشمی كرمانی، مولانا نویدی شیرازی،
آرا و گرایشهای خاص : جمال الدین نظامی گنجوی بغیر از شاعری و سخنوری در علوم عقلی بویژه در فلسفه، منطق، ریاضیات و نجوم سرآمد بود. او در علوم نقلی نیز هماننده اخبار، قرآن، فقه، احادیث تبحر و مهارت كامل داشته است. اشعار جمال الدین نظامی گنجوی در توحید و استدلال بر یگانگی خداوند و رد بر طبیعیون و اهریون می باشد. كه در مثنویهای پنجگانه او با استدلالهای گوناگون و تعبیرات مختلف آمده است، قدرت بیان و برهان و وفور و كثرت اطلاع او در این زمینه از شهرت بسیاری برخوردار است. جمال الدین نظامی گنجوی معتقد بود كه بدون فراگرفتن دانش و تنها با تكیه بر فكر و قریحه نمی توان به پایگاه بلندی رسید. هرچند كه پیوند او با مكتبهای صوفیان به درستی روشن نیست، اما از سخن و شعر او بر می آید كه انسانی وارسته و به دور از وابستگی بوده است. وی بویژه از پیوستن به دربارها و ارباب دولت پرهیز داشته است. نظامی هیچگاه در مدح مبالغه ننمود و برای جلب نظر حكمرانان، شعر نساخت او بخصوص در اواخر عمر گوشه گیر و آزاده زیست و گردن در پیشگاه امر فرود نیاورد. نظامی آنچه از قول حكما و فلاسفه یونان، درباره چگونگی آفرینش و نخستین آفریده بیان می كند موافق عقیده و مذهب فلاسفه است. ولی آنچه را بعنوان گفته و رای خود اظهار می دارد، موافق عقیده حكما و دانشمندان اسلامی است كه نخستین آفریده را عقل می دانند.
چگونگی عرضه آثار : مقام علمی جمال الدین نظامی گنجوی در غرب و شرق زبان زد همگان می باشد. بعنوان مثال، یان ریپكا، هفت پیكر نامی را به زبان فرانسوی ترجمه نموده است. و یلهلم باحز، خاورشناس آلمانی نیز درباره نظامی بحث و تحقیق كرده، و همچنین ویلسون خاورشناس انگلیسی، هفت پیكر نظامی را به انگلیسی برگردانده است. در سال 1812 میلادی دو نفر از فضلای هند بنام های بدرالدین علی و میر حسین علی، اسكندر نامه را با نام منتخب شروح اسكندر نامه به چاپ رساندند. علاوه بر آن برتلس، دانشمند روسی نیز در مورد نظامی تحقیقاتی انجام داده است . یك خاور شناس روسی دیگر بنام فرانسوا اردمان منتخبی از اسكندر نامه نظامی را تحت عنوان جنگ روس و روم به چاپ رسانیده است. بعد از آن یك متشرق دیگر روسی بنام لوئی اسپیتز ناجل كتابی بنام لشكر كشی اسكندر كبیر نوشت كه مطالب آنرا از اسكندرنامه نظامی اقتباس كرده بودم هربرت دودا، متشرق چكسلواكی نیز كتاب فرهاد و شرین را چاپ و منتشر كرده است. دكتر عبدالنعیم محمد حسن مصری هم كتابی بنام نظامی الگنجوی شاعر الفضیله در مصر به چاپ رسانیده است. در مورد ارزش یا اهمیت آثار نظامی در جهان آمده است : رمضانی كاتب، قسمت اول اسكندر نامه نظامی را بنا به درخواست آقای ریچارد جانسن استنساخ نمود، و قسمت دوم اسكندر نامه نیز توسط شخصی موسوم به میرعلیخان به همین شخص انگلیسی تقدیم گردید. انگلیسی ها در قرون جدید از آثار نظامی به منظور آموزش زبان فارسی به كارمندان شركت هند شرقی استفاده می كردند، همانند كلیات نظامی، مخزن الاسرار، اسكندر نامه و خمسه نظامیبدان جهت چاپهای متعددی از آن آثار به عمل آورده اند.

 

--------------------------------------------------------------------------------
آثار :
    1  خمسه نظامی یا پنج گنج
      ویژگی اثر : الف) مخزن الاسرار: نخستین منظومه نظامی است كه در حدود 2260 بیت دارد و حكایتهای كوتاهی را در باره اخلاق، دین و مواعظ و حكم در بیست مقاله شامل می گردد. ب) خسرو و شیرین: داستان عاشقانه ای است در 6500 بیت، كه گویای عشق خسرو پرویز، پادشاه ساسانی با شاهزاده خانم ارمنی بنام شیرین می باشد. ج) لیلی و مجنون: شمار ابیات این منظومه 4700 است كه از عشق شورانگیز مجنون به لیلی یاد می كند. د) هفت پیكر) این منظومه را هفت گنبد یا بهرام نامه نیز می خوانند و حدود 5136 بیت دارد. داستانی است درباره بهرام پنجم كه به بهرام گور مشهور است. این اثر را شاهكار نظامی دانسته و حتی در ادبیات جهان بی همتا می دانند. ه) اسكندر نامه: پنجمین مثنوی نظامی است كه 1500 بیت داشته و به دو قسمت شرف نامه و اقبال نامه تقسیم می شود.[دكتر روشن، همان،ص11 ]
2  دیوان اشعار
      ویژگی اثر : نظامی دیوان بزرگی حاوی غزلها، قصیده ها و موارد مشابه داشته كه دولتشاه سمرقندی شمار بیتهای آن را بیست هزار دانسته، ولی از آن همه اندكی بجای مانده است.


موضوع مطلب : مشاهیر ایرانی,
برچسب ها : www.118ba118.com,